Art Spiegelman

Od czasu kiedy w 1992 r. Art Spiegelman dostał nagrodę Pulitzera za Mausa, swoją mistrzowską opowieść komiksową o Holokauście, czytelnikom komiksów "dla dorosłych" zaiskrzyły się oczy. W Mausie przez sportretowanie Żydów jako myszy, Polaków jako świnie, a nazistów jako koty, Spiegelman stworzył niezwykły i kontrowersyjny kontekst dla swojej wstrząsającej opowieści. Jego komiksy znane są ze swej surowej, minimalistycznej formy i prowokacyjnej treści. W swoim odczycie pt. "Comix 101" Spiegelman daje swojej publiczności możliwość chronologicznego prześledzenia ewolucji komiksu przez wszystkie jego okresy, wyjaśniając jaką wartość posiada to medium współcześnie i dlaczego nie powinno być ignorowane. Wierzy, że w naszej politerackiej kulturze komiks powinien się rozwinąć, ponieważ "komiks odzwierciedla sposób działania ludzkiego umysłu. Ludzie myślą w ikonograficznych obrazach, a nie hologramach, i w strzępach języka a nie paragrafach czy akapitach."

Art Spiegelman urodził się w 1948 r. w Sztokholmie, w Szwecji. Wychował się w dzielnicy Queens w Nowym Jorku. W latach 1979 do 1986 uczył historii i estetyki komiksu w School of Visual Arts. Jest współzałożycielem i wydawcą Raw, magazynu prezentującego prace komiksowej awangardy. Jego rysunki były publikowane w wielu czasopismach, takich jak The New Yorker, którego jest współredaktorem, i wystawiane w wielu galeriach w kraju i za granicą.
W 1992 r. za MAUS I i MAUS II został uhonorowany Nagrodą Pulitzera. Opublikował także książkę dla dzieci pt. Open Me... I'm A Dog i ilustracje do książki Josepha Moncure Marcha z 1928 r. pt. The Wild Party. Aktualnie pracuje wspólnie z kompozytorem Philipem Johnstonem nad scenografią do opery Drawn to Death: A Three Panel Opera.

Wydał antologię dla dzieci pt. Little Lit. Do innych przyznanych mu zaszczytów należą min.: Guggenheim Fellowship i nominacja do National Book Critics Circle Award. Obecnie Spiegelman mieszka w Nowym Jorku.

Art Spiegelman: Usta - wywiad przeprowadzony przez Harveya Blume'a

Harvey Blume: Jednym z najważniejszych zagadnień sztuki współczesnej jest integracja tekstu i obrazu. Ale po twoim pokazie pt. "Drawn to Text: Comix Artists as Book Illustrators", który zorganizowałeś w Nowym Jorku, staje się oczywistym, że artyści komiksowi zajmują się tym od długiego czasu. Na przykład Robert Crumb czyni to w fantastyczny sposób w swojej interpretacji "Głodomora"Franza Kafki

Art Spiegelman: Można powiedzieć, że to co zrobił Crumb jest bardziej regularnym komiksem niż książką ilustrowaną. To tak jakby on bardziej skupił się na opowiadaniu niż na słowach, które się na nie składają. Wszystkie inne materiały w tym pokazie używają języka oryginału. Sposób w jaki miałem wykorzystywać i przeplatać obraz z tekstem był jednym z moich głównych problemów estetycznych przy The Wild Party. Wybrałem przerysowanie. Dzięki temu udało mi się obecności obrazów przypisać takie znaczenie jakie ma np. w muzyce riff jazzowy wokół centralnej melodii. Przerysowanie zostało tutaj pomyślane jako "dostarczyciel" odbitek rzeczywistości. Jeśli masz słowa "studio, sypialnia, kąpiel, kuchenka" masz już wszystko. Pokazywanie tego, nadawanie temu formy odbitki światłodrukowej, nie odbiera niczego samemu tekstowi, raczej działa równolegle z nim. Innym przykładem jest zdanie "wykręcił jej nadgarstek" i masz obrazek przedstawiający rękę ze strzałką skierowaną w kierunku, w którym on ją wykręca. Przerysowanie umożliwiło mi funkcjonowanie w roli komentatora i kogoś na kształt improwizatora wokół tekstu, ozdabiającego książkę i umożliwiającego jej kupno. Ta książka nigdy nie zostałaby wydana gdybym sam nie chciał jej narysować.

H.B.: Sam zrobiłeś paginację.

A.S.: Zaplanowałem układy stron. Ta książka ma dobry "flip", jak się zwykło mawiać w tym biznesie. 		H.B.: Są chwile w The Wild Party kiedy jesteś bardzo aktywnym ilustratorem i inne w których jest wręcz przeciwnie.

A.S.: Momenty, w których obrazowość ma marginesowy charakter, i inne gdzie nie ma żadnych ilustracji, w których ograniczyłem swoją rolę stwierdziwszy , że na tych stronach nie trzeba niczego ilustrować, bo książka posiada swój własny rytm. Chciałbym tutaj podkreślić, że książka Celine'a pokazana na Drawn to Text autorstwa Jaquesa Tardiego - rysownika bardzo znanego we Francji, miała w sobie prawdziwą siłę. Tardi porwał się na pisarza, którego pozycja we Francji jest bardzo niepewna i potraktował go w pierwszorzędny sposób.

H.B.: Celine był neofaszystowskim antysemitą, to znaczy neofaszystowskim antysemitą, który był niezwykłym pisarzem.

A.S.: Więc Tardi, który jest człowiekiem lewicującym, ilustruje bez zażenowania ,Podróż do kresu nocy i Śmierć na kredyt tworzy z Celine'a powieść ilustrowaną. To zaskakuje ludzi. Książka jest wielkim sukcesem we Francji, gdzie sprzedała się w nakładzie stu tysięcy egzemplarzy. To bardzo solidna praca z setkami obrazków wzbudzająca zainteresowanie wokół Celine'a, które doprowadziło do rewizji poglądów na jego temat.

H.B.: Tak więc mamy lewicowego ilustratora zajmującego się prawicowym pisarzem i tworzącego coś, co porusza wszystkich. To wszystko prowadzi mnie do pytania o Mausa, który także jest trudny do zaklasyfikowania. Zauważyłem, że księgarnie wystawiają go jako powieść a przecież nią nie jest. Tutaj wszystko wymyka się wszelkim prostym kategoriom z podziałem na wyższą i niższą kulturę włącznie. Ta nieuchwytność gatunkowa nie jest tutaj niczym przypadkowym.

A.S.: The Wild Party także niełatwo znajdzie sobie miejsce w księgarniach. Mogłoby zostać umieszczone na półkach z poezją ale także to wyjœcie nie będzie dla niego zbyt szczęśliwe - jest książką nad którą pracowałem jak nad poematem.

H.B.:W swoim wstępie do The Wild Party napisałeś: "W tym postmodernistycznym momencie możemy zobaczyć wszystkie te rzeczy równocześnie: surowość lat 30- tych,